ریسک به ریوارد: نرخ برد سربه‌سر و امید ریاضی

ریسک به ریوارد (R:R) فاصلهٔ ورود تا حد سود را با فاصلهٔ ورود تا حد ضرر مقایسه می‌کند. خرید با ورود ۱۰۰، حد ضرر ۹۵ و حد سود ۱۱۰ یعنی ریسک ۵ و ریوارد ۱۰، پس ریسک به ریوارد ۱ به ۲ است. اگر چند حد سود داری، میانگین وزنی آن‌ها را به کار ببر؛ ماشین‌حساب ناوریا هم همین کار را می‌کند.

R

ریسک یک معامله: فاصلهٔ ورود تا حد ضرر، یا مبلغی که با رسیدن به حد ضرر از دست می‌دهی.

نتیجه بر حسب R

سود یا زیان ÷ R. معامله‌ای که در حد ضرر بسته شود −۱R است و معامله‌ای که دو برابر ریسکش سود بدهد +۲R.

نرخ برد

سهم معامله‌های سودده از کل معامله‌های بسته‌شده.

نرخ برد سربه‌سر (که «وین ریت سربه‌سر» یا «وین ریت سر به سر» هم گفته می‌شود) درصدی از معامله‌هاست که باید سود بدهد تا جمع نتیجه صفر شود: ۱ ÷ (۱ + ریسک به ریوارد). با ۱ به ۱ می‌شود ۵۰٪، با ۱ به ۲ می‌شود ۳۳٫۳٪ و با ۱ به ۳ می‌شود ۲۵٪؛ هزینه‌ها این عدد را کمی بالا می‌برند.

اگر هر برد +R:R و هر باخت −۱R باشد، نرخ بردی که با آن نه سود می‌کنی و نه ضرر، از این فرمول به دست می‌آید: ۱ ÷ (۱ + R:R). هزینه‌ها — کارمزد و لغزش — این نقطه را بالاتر می‌برند. اگر هزینهٔ هر معامله c بر حسب R باشد، نرخ برد سربه‌سر (۱ + c) ÷ (۱ + R:R) است.

هزینهٔ ۰٫۰۵R یعنی چه؟ اگر ریسک هر معامله ۱۰۰ تتر باشد و کارمزد رفت و برگشت ۵ تتر، هزینه ۰٫۰۵R است. هر چه حد ضرر کوتاه‌تر باشد، همان کارمزد سهم بزرگ‌تری از R می‌شود.

در عمل، بردها و باخت‌ها همه یک اندازه نیستند: بعضی معامله‌ها پیش از حد سود بسته می‌شوند و بعضی ضررها کوچک‌تر از یک R. برای همین امید ریاضی را از میانگین‌های واقعی ژورنالت حساب کن:

امید ریاضی (E)

نرخ برد × میانگین برد بر حسب R − نرخ باخت × میانگین باخت بر حسب R. عددی مثبت یعنی معاملهٔ متوسط سودده است.

ضریب سود (Profit Factor)

جمع سودها ÷ جمع ضررها. بالای ۱ یعنی سودها از ضررها بیشتر بوده‌اند.

یک مثال ساختگی: ۲۰ معامله، ۸ برد با میانگین +۱٫۸R و ۱۲ باخت با میانگین −۰٫۹R.

1. ۰۱

   نرخ برد: ۸ ÷ ۲۰ = ۴۰٪.

2. ۰۲

   امید ریاضی: ۰٫۴ × ۱٫۸ − ۰٫۶ × ۰٫۹ = ۰٫۷۲ − ۰٫۵۴ = +۰٫۱۸R در هر معامله.

3. ۰۳

   ضریب سود: (۸ × ۱٫۸) ÷ (۱۲ × ۰٫۹) = ۱۴٫۴ ÷ ۱۰٫۸ ≈ ۱٫۳۳.

4. ۰۴

   با هزینهٔ ۰٫۰۵R در هر معامله: ۰٫۱۸ − ۰٫۰۵ = +۰٫۱۳R.

5. ۰۵

   به پول: اگر R همیشه ۱۰۰ تتر بوده، معاملهٔ متوسط حدود ۱۳ تتر سود داده است.

این روش با نرخ برد ۴۰٪ سودده است، چون میانگین بردش تقریباً دو برابر میانگین باختش است. همین عددها با میانگین برد +۱٫۲R به امید ریاضی منفی می‌رسند: ۰٫۴ × ۱٫۲ − ۰٫۶ × ۰٫۹ = −۰٫۰۶R.

امید ریاضی بیست معامله یک برآورد پرنوسان است. حتی روشی که در بلندمدت سود می‌دهد، رشته‌های ضرر طولانی دارد. اگر احتمال باخت هر معامله ۶۰٪ باشد و معامله‌ها از هم مستقل باشند، این احتمال‌ها از یک محاسبهٔ ساده به دست می‌آیند:

پس شش ضرر پشت‌سرهم در صد معامله بسیار محتمل است (حدود ۸۷٪) و پنج ضرر پشت‌سرهم تقریباً قطعی (۹۸٪)؛ این به‌تنهایی نمی‌گوید روش خراب شده است. پیش از اینکه روشی را کنار بگذاری یا حجم را عوض کنی، ببین آیا معامله‌ها طبق پلن بوده‌اند یا نه. این همان کاری است که مرور هفتگی می‌کند.

ریسک به ریوارد پلن چیزی است که پیش از ورود می‌نویسی؛ R واقعی چیزی است که بعد از بستن اتفاق افتاده. فاصلهٔ این دو سه منبع دارد: خروج زودتر از حد سود، جابه‌جایی حد ضرر و هزینه‌ها. اگر میانگین R:R پلن‌هایت ۲ است ولی میانگین برد واقعی‌ات +۱٫۲R، مشکل در اجراست، نه در انتخاب ستاپ.

• در ژورنال هر دو را ثبت کن: R:R پلن در لحظهٔ ورود و نتیجه بر حسب R در لحظهٔ خروج.
• R را همیشه با حد ضرر اولیه حساب کن، حتی اگر بعداً جابه‌جایش کردی.
• برای معامله‌هایی که دستی و زودتر بستی، دلیل خروج را بنویس تا در مرور ببینی این تصمیم‌ها روی هم چه اثری داشته‌اند.

این اشتباه‌ها هم در حساب کردن این عددها پیش می‌آیند و هم در خواندنشان:

• انتخاب ریسک به ریوارد بدون نگاه به نرخ برد واقعی همان ستاپ.
• حساب کردن R با حد ضرری که وسط معامله جابه‌جا شده، نه حد ضرر اولیه.
• یکی گرفتن R:R پلن با R واقعی؛ فاصلهٔ این دو از اجرا و هزینه‌ها می‌آید و باید جدا ثبت شود.
• قضاوت دربارهٔ یک روش با بیست معامله، یا کنار گذاشتنش بعد از یک رشتهٔ ضرر عادی.
• برعکس نوشتن فرمول نرخ برد سربه‌سر و رسیدن به عددی بیرون از صفر تا صد درصد.
• نادیده گرفتن کارمزد و لغزش، که با حد ضرر کوتاه سهم بزرگی از R می‌شوند.

ماشین‌حساب معامله ریسک به ریوارد هر پلن را از ورود، حد ضرر و حد سودها (میانگین وزنی، اگر چند تا باشند) نشان می‌دهد و هنگام بستن پوزیشن، نتیجه بر حسب R ثبت می‌شود. صفحهٔ هر حساب نرخ برد، ضریب سود، انتظار ریاضی، میانگین برد و باخت، میانگین ریسک به ریوارد و بیشترین افت را نشان می‌دهد.

• محاسبهٔ حجم پوزیشن بر اساس ریسکR را چطور به حجم معامله تبدیل کنی.
• مدیریت ریسک در معامله‌گریسقف ضرر روزانه و قوانین هر حساب.
• مرور هفتگی ژورنالجایی که این عددها را هر هفته می‌خوانی.
• قالب ژورنال معاملاتیستون R و فرمولش.
• ژورنال معاملاتی با هوش مصنوعیبازبینی هوش مصنوعی چه چیزی را می‌خواند و چه چیزی را نه.
• ژورنال معاملاتی چیستچه چیزی ثبت کنی، راه‌اندازی، ثبت معامله و مرور آن.

• Van K. Tharp, Trade Your Way to Financial Freedom, 2nd ed., McGraw-Hill, ۲۰۰۷ — R-multiple و امید ریاضی.
• Daniel Kahneman and Amos Tversky, «Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk», Econometrica ۴۷(۲), ۱۹۷۹ — چرا بستن زودهنگام سود و نگه داشتن ضرر وسوسه‌انگیز است.
• Hersh Shefrin and Meir Statman, «The Disposition to Sell Winners Too Early and Ride Losers Too Long», Journal of Finance ۴۰(۳), ۱۹۸۵