Navrya
آکادمی ناوریا · یادداشت‌های میدانیNAV-CNT-004 · ویرایش A · مدیریت ریسک

آکادمی · مدیریت ریسک

محاسبه حجم معامله: فرمول، ماشین‌حساب و سه مثال

حجم معامله = مبلغ ریسک ÷ فاصلهٔ ورود تا حد ضرر؛ اهرم در این فرمول نیست و فقط مارجین و قیمت لیکوئید را عوض می‌کند. بیشتر معامله‌گرها اول حجم را انتخاب می‌کنند و بعد می‌بینند چقدر ضرر کرده‌اند. ترتیب درست برعکس است: اول تصمیم می‌گیری این معامله حداکثر چقدر اجازه دارد برایت هزینه داشته باشد، بعد حد ضرر را جایی می‌گذاری که ایده‌ات باطل می‌شود، و حجم از تقسیم این دو به دست می‌آید. این برگه فرمول را با سه مثال قابل‌بازبینی نشان می‌دهد. عددها ساختگی‌اند و فقط روش را نشان می‌دهند؛ هیچ‌کدام پیشنهاد معامله نیست.

فرمول محاسبهٔ حجم معامله چیست؟

مبلغ ریسک
موجودی حساب × درصد ریسک هر معامله. مثلاً ۱٪ از ۱۰٬۰۰۰ تتر یعنی ۱۰۰ تتر.
فاصلهٔ حد ضرر
فاصلهٔ ورود تا حد ضرر ÷ قیمت ورود، به درصد. ورود ۶۰٬۰۰۰ و حد ضرر ۵۸٬۸۰۰ یعنی ۱٬۲۰۰ ÷ ۶۰٬۰۰۰ = ۲٪.
حجم پوزیشن (ارزش اسمی)
مبلغ ریسک ÷ فاصلهٔ حد ضرر. ۱۰۰ ÷ ۰٫۰۲ = ۵٬۰۰۰ تتر. تعداد واحد = ارزش اسمی ÷ قیمت ورود.

اهرم در این فرمول نیست. اهرم فقط تعیین می‌کند برای همین حجم چقدر مارجین کنار گذاشته شود و قیمت لیکوئید کجا باشد. ماشین‌حساب معاملهٔ ناوریا هم دقیقاً همین ترتیب را دنبال می‌کند: از درصد ریسک و فاصلهٔ حد ضرر به حجم می‌رسد و بعد مارجین را از روی اهرم حساب می‌کند.

ماشین‌حساب حجم معامله: با این حد ضرر چه حجمی باز کنم؟

موجودی، درصد ریسک، ورود و حد ضرر را بده تا مبلغ ریسک، فاصلهٔ حد ضرر، حجم و ارزش اسمی همین‌جا حساب شود. جهت معامله از جای حد ضرر نسبت به ورود فهمیده می‌شود؛ اندازهٔ قرارداد را بده تا حجم به لات هم بیاید، کارمزد را بده تا ضرر واقعی در حد ضرر معلوم شود، و اهرم را بده تا مارجین و قیمت تقریبی لیکوئید را ببینی. اهرم ریسک را عوض نمی‌کند.

ماشین‌حساب حجم معامله

اول مبلغ ریسک را ثابت کن؛ فاصلهٔ حد ضرر حجم را تعیین می‌کند. اهرم فقط مارجین و قیمت تقریبی لیکوئید را عوض می‌کند.

نتیجه

جهت
خرید (Long)
مبلغ ریسک
۱۰۰
فاصلهٔ حد ضرر
۱٬۲۰۰
فاصلهٔ حد ضرر (٪)
۲٪
حجم (واحد دارایی)
۰٫۰۸۳۳
ارزش اسمی پوزیشن
۵٬۰۰۰
مارجین لازم
۱٬۰۰۰
کارمزد رفت و برگشت
۵
ضرر واقعی در حد ضرر، با کارمزد
۱۰۵
قیمت تقریبی لیکوئید
۴۸٬۲۴۰

موجودی و قیمت باید به یک ارز باشند: برای USDJPY یا EURGBP، یا حساب تومانی با قیمت تتری، موجودی را پیش از وارد کردن به ارز دوم جفت‌ارز تبدیل کن. عددها مثال‌اند، نه توصیه. قیمت لیکوئید تقریبی است و با حاشیهٔ نگه‌داری ثابت حساب می‌شود؛ عدد خود صرافی ملاک است. کارمزد درصدی از ارزش اسمی در هر طرف است.

مثالی که ماشین‌حساب با آن باز می‌شود همان مثال ۱ است: حساب ۱۰٬۰۰۰ تتری، ریسک ۱٪، ورود ۶۰٬۰۰۰ و حد ضرر ۵۸٬۸۰۰ با اهرم ۵×. هر بار یک فیلد را عوض کن و ببین کدام عدد تکان می‌خورد: حد ضرر حجم را عوض می‌کند، اهرم فقط مارجین و لیکوئید را.

مثال ۱: بیت‌کوین با اهرم

حساب ۱۰٬۰۰۰ تتری، ریسک ۱٪ در هر معامله، خرید BTCUSDT با ورود ۶۰٬۰۰۰ و حد ضرر ۵۸٬۸۰۰، و کارمزد ۰٫۰۵٪ در هر طرف.

  1. ۰۱

    مبلغ ریسک: ۱۰٬۰۰۰ × ۱٪ = ۱۰۰ تتر.

  2. ۰۲

    فاصلهٔ حد ضرر: (۶۰٬۰۰۰ − ۵۸٬۸۰۰) ÷ ۶۰٬۰۰۰ = ۲٪.

  3. ۰۳

    حجم: ۱۰۰ ÷ ۰٫۰۲ = ۵٬۰۰۰ تتر، یعنی حدود ۰٫۰۸۳ بیت‌کوین.

  4. ۰۴

    کارمزد رفت و برگشت: ۵٬۰۰۰ × ۰٫۰۵٪ × ۲ = ۵ تتر. پس ضرر واقعی در حد ضرر حدود ۱۰۵ تتر است، نه ۱۰۰.

حالا همین معامله را با دو اهرم مختلف ببین. حجم و ریسک در هر دو یکی است؛ فقط مارجین و قیمت لیکوئید عوض می‌شوند.

یک معامله، دو اهرم (مارجین ایزوله، تقریب ماشین‌حساب ناوریا)
اهرم ۵×اهرم ۵۰×
حجم پوزیشن۵٬۰۰۰ تتر۵٬۰۰۰ تتر
مارجین۱٬۰۰۰ تتر۱۰۰ تتر
قیمت تقریبی لیکوئید۴۸٬۲۴۰۵۹٬۰۴۰
حد ضرر۵۸٬۸۰۰۵۸٬۸۰۰
کدام زودتر می‌رسد؟حد ضررلیکوئید
دو ستون قیمت کنار هم، هر کدام با خط ورود در ۶۰٬۰۰۰ و خط حد ضرر در ۵۸٬۸۰۰؛ ستون دوم بزرگ‌نمایی شده است. در ستون اهرم ۵ برابر، خط لیکوئید در ۴۸٬۲۴۰ بسیار پایین‌تر از حد ضرر است. در ستون اهرم ۵۰ برابر، خط لیکوئید در ۵۹٬۰۴۰ بالاتر از حد ضرر و نزدیک ورود قرار گرفته و با رنگ قرمز علامت خورده است.
FIG. 1با ۵۰×، قیمت پیش از رسیدن به حد ضرر از لیکوئید می‌گذرد؛ پلن عملاً حد ضرر دیگری دارد.

با اهرم ۵۰×، پوزیشن در حدود ۵۹٬۰۴۰ لیکوئید می‌شود، یعنی پیش از آنکه قیمت به حد ضرری برسد که ایده‌ات را باطل می‌کرد. معامله با حد ضرری بسته می‌شود که هرگز انتخابش نکرده بودی. در این تقریب، با حد ضرر ۲٪ از حدود ۴۲× به بالا لیکوئید پیش از حد ضرر می‌آید. قاعدهٔ سرانگشتی: فاصلهٔ لیکوئید (تقریباً ۱ ÷ اهرم، منهای حاشیهٔ نگه‌داری) باید از فاصلهٔ حد ضرر بیشتر باشد.

مثال ۲: فارکس و لات

حساب ۲٬۰۰۰ دلاری، ریسک ۱٪ یعنی ۲۰ دلار، خرید EURUSD با حد ضرر ۲۵ پیپ. در جفت‌ارزهایی که دلار ارز دوم (قیمت) است، هر پیپ در یک لات استاندارد (۱۰۰٬۰۰۰ واحد) ۱۰ دلار ارزش دارد.

  1. ۰۱

    ریسک هر لات در این حد ضرر: ۲۵ پیپ × ۱۰ دلار = ۲۵۰ دلار.

  2. ۰۲

    حجم: ۲۰ ÷ ۲۵۰ = ۰٫۰۸ لات.

  3. ۰۳

    بازبینی با فرمول درصدی: ۰٫۰۸ لات یعنی ۸٬۰۰۰ یورو، که با قیمت ۱٫۰۸۵۰ حدود ۸٬۶۸۰ دلار است. فاصلهٔ ۲۵ پیپ از ۱٫۰۸۵۰ حدود ۰٫۲۳۰۴٪ است و ۲۰ ÷ ۰٫۰۰۲۳۰۴ هم حدود ۸٬۶۸۰ دلار می‌شود؛ دو روش به یک عدد می‌رسند.

در جفت‌ارزهایی مثل USDJPY یا EURGBP، ارزش پیپ به دلار ثابت نیست و باید به ارز حسابت تبدیل شود. برای طلا، شاخص‌ها و CFDها اندازهٔ قرارداد را از مشخصات نماد در بروکر خودت بخوان؛ هر بروکر عدد خودش را دارد.

مثال ۳: حجم معامله در بورس تهران چطور حساب می‌شود؟

سرمایهٔ ۲۰۰ میلیون تومانی، ریسک ۱٪ یعنی ۲ میلیون تومان، خرید سهمی با قیمت ۱۰٬۰۰۰ تومان و حد ضرر ۹٬۴۰۰ تومان.

  1. ۰۱

    ریسک هر سهم: ۱۰٬۰۰۰ − ۹٬۴۰۰ = ۶۰۰ تومان.

  2. ۰۲

    تعداد سهم: ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۶۰۰ ≈ ۳٬۳۳۳ سهم.

  3. ۰۳

    ارزش خرید: حدود ۳۳٫۳ میلیون تومان، یعنی حدود یک‌ششم سرمایه، در حالی که ریسک فقط ۱٪ آن است.

چند درصد ریسک؟

هیچ عدد درستی برای همه نیست. عددی که بیشتر در کتاب‌ها و میان معامله‌گرها شنیده می‌شود ۱ تا ۲ درصد حساب در هر معامله است؛ این یک قرارداد رایج است، نه قانونی که سود را تضمین کند. معیار بهتر این است: اگر چند ضرر پشت‌سرهم بیاید — که در هر روشی می‌آید — آیا هنوز می‌توانی طبق پلن ادامه بدهی؟

موجودی پس از ضررهای پشت‌سرهم، با ریسک ثابت درصدی از موجودی فعلی
ریسک هر معاملهپس از ۵ ضررپس از ۱۰ ضرر
۰٫۵٪۹۷٫۵٪۹۵٫۱٪
۱٪۹۵٫۱٪۹۰٫۴٪
۲٪۹۰٫۴٪۸۱٫۷٪
۵٪۷۷٫۴٪۵۹٫۹٪

حساب‌های پراپ معمولاً سقف ضرر روزانه و حداکثر افت دارند؛ ریسک هر معامله را طوری بگیر که چند ضرر معمولی به آن سقف نرسد.

اشتباه‌های رایج

  • انتخاب حجم پیش از حد ضرر، و بعد گذاشتن حد ضرر جایی که حجم اجازه می‌دهد.
  • یکی دانستن اهرم با ریسک؛ اهرم بالا با حجم درست ریسک را زیاد نمی‌کند، اما لیکوئید را به ورود نزدیک می‌کند.
  • جا انداختن کارمزد و لغزش قیمت؛ در حد ضررهای کوتاه، این‌ها سهم بزرگی از ریسک‌اند.
  • بزرگ کردن حجم بعد از یک ضرر برای جبران؛ این همان معاملهٔ انتقامی است.
  • دور کردن حد ضرر حین معامله؛ ریسکی که حساب کرده بودی بی‌صدا بزرگ‌تر می‌شود.

ماشین‌حساب ناوریا چه فرقی دارد؟

ماشین‌حساب این صفحه فقط حجم، مارجین و لیکوئید تقریبی را حساب می‌کند؛ «ماشین‌حساب معامله» در فرم ثبت معامله ریسک به ریوارد، نقطهٔ سربه‌سر و کمیسیون را هم می‌دهد و ریسک پیش‌فرض و کارمزد را از «تنظیمات» می‌خواند.

«ماشین‌حساب معامله» در فرم ثبت معامله همین محاسبه را از هر ورودی‌ای که بدهی انجام می‌دهد: حجم پوزیشن، مارجین، قیمت تقریبی لیکوئید، ریسک به ریوارد، نقطهٔ سربه‌سر و کمیسیون. انتخاب‌های سریع ریسک ۰٫۵، ۱، ۲ و ۳ درصد است و ریسک پیش‌فرض و کارمزد صرافی را یک بار در «تنظیمات» تعیین می‌کنی. «چک پیش از معامله» هم می‌گوید این ریسک با سقف ضرر امروز حساب جور است یا نه.

بعد از ورود به app.navrya.com، از دکمهٔ ثبت معامله ماشین‌حساب را باز کن.

منابع و مطالعهٔ بیشتر

  • Van K. Tharp, Trade Your Way to Financial Freedom, 2nd ed., McGraw-Hill, ۲۰۰۷ — فصل‌های اندازهٔ پوزیشن و R
  • ESMA, Decision (EU) ۲۰۱۸/۷۹۶ — محدودیت موقت اهرم (از ۳۰:۱ برای جفت‌ارزهای اصلی تا ۲:۱ برای رمزارزها)، بستن خودکار پوزیشن وقتی مارجین به ۵۰٪ حداقل لازم برسد و حفاظت از ماندهٔ منفی برای مشتری خرد CFD در اتحادیهٔ اروپا، که از ۱ اوت ۲۰۱۸ اجرا شد و ۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۹ پس از تصویب تدابیر ملی دست‌کم به همان سختی پایان یافت؛ همان تدابیر ملی هنوز جاری‌اند. نمونه‌ای از اینکه چرا ناظران اهرم را محدود می‌کنند.
  • مشخصات قرارداد نماد در بروکر یا صرافی خودت: اندازهٔ لات، ارزش پیپ، کارمزد و قاعدهٔ لیکوئید.

پرسش‌های رایج

فرمول محاسبهٔ حجم پوزیشن چیست؟

حجم (ارزش اسمی) = مبلغ ریسک ÷ فاصلهٔ حد ضرر به درصد. مبلغ ریسک = موجودی × درصد ریسک. برای تعداد واحد، ارزش اسمی را بر قیمت ورود تقسیم کن.

اهرم بالاتر یعنی ریسک بیشتر؟

اگر حجم را از روی ریسک حساب کنی، نه؛ ضرر در حد ضرر با هر اهرمی یکی است. اما اهرم بالاتر مارجین را کم و قیمت لیکوئید را به ورود نزدیک می‌کند و اگر لیکوئید پیش از حد ضرر بیاید، معامله زودتر از پلن بسته می‌شود.

لات را در فارکس چطور حساب کنم؟

لات = مبلغ ریسک ÷ (حد ضرر به پیپ × ارزش هر پیپ در یک لات). در جفت‌ارزهایی که دلار ارز دوم است، ارزش پیپ هر لات استاندارد ۱۰ دلار است؛ برای بقیه، ارزش پیپ را به ارز حسابت تبدیل کن.

کارمزد را در ریسک حساب کنم؟

بله. ضرر واقعی در حد ضرر برابر ریسک به‌علاوهٔ کارمزد ورود و خروج و هر لغزش قیمت است. در حد ضررهای کوتاه این تفاوت می‌تواند چشمگیر باشد.